Iniekcje dostawowe. Kwas hialuronowy, osocze bogatopłytkowe i blokady

Po co się je stosuje

Iniekcja dostawowa nie jest metodą uniwersalną ani zamiennikiem fizjoterapii. Ma dwa główne zadania. Po pierwsze, zmniejszyć ból i stan zapalny na tyle, żeby pacjent mógł podjąć skuteczną rehabilitację. Po drugie, w wybranych sytuacjach poprawić warunki panujące wewnątrz stawu.

Największa wartość tej metody ujawnia się wtedy, gdy traktuje się ją jako element szerszego planu leczenia. Sama iniekcja, bez pracy nad siłą mięśni i zakresem ruchu, daje efekt krótkotrwały i problem wraca.

Kwas hialuronowy

Kwas hialuronowy jest naturalnym składnikiem płynu stawowego i chrząstki. Odpowiada za lepkość i sprężystość płynu, dzięki czemu ten pełni funkcję smaru i amortyzatora. W chorobie zwyrodnieniowej jego stężenie i jakość spadają.

Podanie preparatu do stawu ma przywrócić właściwości mechaniczne płynu, zmniejszyć tarcie i ograniczyć podrażnienie błony maziowej. Stosuje się go najczęściej w chorobie zwyrodnieniowej o niewielkim i umiarkowanym zaawansowaniu, przede wszystkim w stawie kolanowym, ale także w biodrze, barku i mniejszych stawach.

Efekt nie pojawia się natychmiast. Zwykle narasta w ciągu kilku tygodni od podania i utrzymuje się przez kilka miesięcy. W zależności od preparatu stosuje się jedno podanie lub serię. Metoda ma ograniczenia. Przy zaawansowanym zwyrodnieniu z dużą utratą chrząstki skuteczność wyraźnie spada.

Osocze bogatopłytkowe

Osocze bogatopłytkowe, w skrócie PRP, przygotowuje się z krwi pacjenta. Krew pobiera się podczas wizyty, wiruje w celu zagęszczenia płytek krwi, a uzyskany preparat podaje do stawu lub w okolicę uszkodzonego ścięgna.

Płytki krwi zawierają czynniki wzrostu, które biorą udział w procesach naprawczych tkanek. Celem zabiegu jest pobudzenie regeneracji i zmniejszenie odczynu zapalnego. Ponieważ materiał pochodzi od pacjenta, ryzyko reakcji alergicznej jest minimalne.

PRP stosuje się w chorobie zwyrodnieniowej, w przewlekłych zmianach przeciążeniowych ścięgien, takich jak łokieć tenisisty czy zapalenie rozcięgna podeszwowego, oraz w wybranych uszkodzeniach więzadeł. Efekt również narasta stopniowo, a zabieg zwykle wykonuje się w serii.

Warto wiedzieć, że preparaty PRP różnią się między sobą składem w zależności od zastosowanej metody przygotowania, a wyniki badań nad ich skutecznością nie są jednolite. To temat, który wciąż jest badany.

Blokady i preparaty sterydowe

Iniekcja z preparatem sterydowym, potocznie nazywana blokadą, ma działanie silnie przeciwzapalne. Ulga pojawia się zwykle szybko, w ciągu kilku dni, co odróżnia ją od dwóch poprzednich metod.

Stosuje się ją przy nasilonym stanie zapalnym, na przykład w zapaleniu kaletki, w zespole ciasnoty podbarkowej czy w zespole cieśni nadgarstka, a także przy zaostrzeniach choroby zwyrodnieniowej.

Ograniczeniem jest to, że działanie jest objawowe i czasowe, a powtarzane podania w tę samą okolicę mogą niekorzystnie wpływać na tkanki, w tym na chrząstkę i ścięgna. Dlatego liczbę iniekcji ogranicza się i zachowuje odstępy między nimi. Blokada jest narzędziem do opanowania zaostrzenia, a nie metodą leczenia przewlekłego.

Jak wygląda zabieg

Wizyta zaczyna się od oceny wskazań i wykluczenia przeciwwskazań. Następnie lekarz odkaża skórę i podaje preparat. W wielu przypadkach iniekcję wykonuje się pod kontrolą USG, co pozwala precyzyjnie umieścić igłę we właściwej przestrzeni. Ma to znaczenie zwłaszcza w stawach trudniej dostępnych, jak biodro, oraz przy podaniach okołościęgnowych.

Sam zabieg trwa krótko. Po podaniu zaleca się zwykle ograniczenie intensywnego obciążania stawu przez pierwsze dni. Przez pierwszą dobę może wystąpić przejściowe nasilenie dolegliwości, co jest reakcją oczekiwaną.

Przeciwwskazania i możliwe działania niepożądane

Iniekcji nie wykonuje się przy aktywnym zakażeniu skóry w miejscu wkłucia, przy podejrzeniu zapalenia stawu o podłożu bakteryjnym, przy zaburzeniach krzepnięcia bez odpowiedniego przygotowania oraz przy uczuleniu na składniki preparatu.

Do możliwych działań niepożądanych należą ból i obrzęk w miejscu podania, przejściowe zaostrzenie dolegliwości oraz, bardzo rzadko, infekcja stawu. Ta ostatnia wymaga natychmiastowej pomocy lekarskiej. Objawy alarmowe to narastający ból, znaczny obrzęk, zaczerwienienie i gorączka pojawiające się w kolejnych dobach po zabiegu.

Najczęstsze pytania

Który preparat jest najlepszy? Nie ma jednej najlepszej opcji. Wybór zależy od rozpoznania, zaawansowania zmian, wieku i aktywności pacjenta oraz od tego, czy celem jest szybkie opanowanie zapalenia, czy poprawa warunków w stawie w dłuższej perspektywie.

Czy iniekcja boli? Odczucia są zwykle porównywalne z innymi zastrzykami, choć podanie do stawu bywa bardziej odczuwalne. Zabieg trwa krótko, a w razie potrzeby stosuje się znieczulenie miejscowe skóry.

Ile działa kwas hialuronowy? Efekt utrzymuje się zwykle przez kilka miesięcy, ale zależy od preparatu, stopnia zaawansowania zmian i obciążeń stawu. U części pacjentów podania powtarza się okresowo.

Czy iniekcja zastąpi rehabilitację? Nie. Iniekcja zmniejsza ból i ułatwia podjęcie ćwiczeń, natomiast trwały efekt zależy od poprawy siły mięśni i wzorca ruchu. Traktowana samodzielnie daje efekt przejściowy.

Czy można wrócić do pracy tego samego dnia? Zwykle tak, jeśli praca nie wymaga dużego obciążania stawu. Szczegółowe zalecenia zależą od podanego preparatu i lokalizacji, a ustala je lekarz wykonujący zabieg.

Iniekcje dostawowe w Łodzi

W Mizmed kwalifikacja do iniekcji poprzedzona jest badaniem klinicznym i USG, dzięki czemu preparat i miejsce podania dobierane są do konkretnego rozpoznania, a nie do samego objawu. Szczegóły na stronie konsultacji ortopedycznej.

Zastrzeżenie: Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej. O wyborze metody leczenia decyduje lekarz po badaniu.